Optik Mağazasında e‑Fatura ve e‑Arşiv: Hangisi Ne Zaman Kesilir?
Optik mağazasında fatura türünü alıcı belirler: alıcı e-Fatura sistemine kayıtlı bir işletmeyse e-Fatura, kayıtlı değilse ya da son tüketiciyse e-Arşiv fatura kesilir. SGK’ya kesilen fatura her zaman e-Faturadır ve türü SGK’dır.
Ekim 2026’dan itibaren optik ürün (çerçeve, cam, kontakt lens) içeren e-Faturalarda her adedin karekod bilgisinin faturaya yazılması isteniyor; son tüketiciye kesilen e-Arşiv faturalar bunun dışında. Bu rehber, gözlükçünün gün içinde kestiği faturaları türlerine göre sıralar.
e-Fatura ile e-Arşiv Fatura Arasındaki Fark Nedir?
İkisi de elektronik faturadır ve ikisini de e-Fatura sistemine kayıtlı mükellef keser. Fark alıcıdadır: e-Fatura, Gelir İdaresi Başkanlığı’nın (GİB) sistemine kayıtlı bir işletmeye gider ve karşı tarafın e-Fatura kutusuna düşer. e-Arşiv fatura ise sisteme kayıtlı olmayan bir işletmeye ya da son tüketiciye kesilir; alıcıya e-posta, SMS ya da kâğıt çıktı olarak ulaştırılır.
Faturayı kesmeden önce alıcının e-Fatura mükellefi olup olmadığına bakılır. Entegratör programları bu sorguyu vergi kimlik numarasıyla kendiliğinden yapar.
Gözlükçüde Hangi Durumda Hangi Fatura Kesilir?
- Gözlük alan müşteri (son tüketici): e-Arşiv fatura. Tutar fatura haddinin altındaysa ve müşteri fatura istemiyorsa yazar kasa fişi yeterli olabilir; had her yıl Vergi Usul Kanunu genel tebliğiyle yeniden belirlenir.
- Vergi mükellefi bir firmaya satış: tutara bakılmadan fatura kesilir. Firma e-Fatura’ya kayıtlıysa e-Fatura, değilse e-Arşiv.
- SGK’ya dönem sonu faturası: e-Fatura, türü SGK. Dönem başlangıç ve bitiş tarihleri, Medula’daki tesis kodu ve evrak numarası faturada yer alır.
- Tedarikçiye mal iadesi: iade edilen faturaya atıf yapan iade faturası. Tedarikçi e-Fatura’ya kayıtlıysa e-Fatura olarak gider.
- Başka bir mağazaya ya da kuruma optik ürün satışı: e-Fatura ise Ekim 2026’dan itibaren her adedin karekod bilgisi faturaya yazılır.
Optik Ürün Faturasında Karekod Nasıl Yazılır?
Optik ürünler ÜTS’de takip edilen tıbbi cihazlardır. GİB’in tıbbi cihaz teslimleri için yayımladığı kılavuza göre bu ürünleri içeren e-Faturalarda her kalemde, satılan her adet için ürün numarası, lot ve seri numarası ile üretim tarihi yazılır. Bu bilgi kutunun üzerindeki karekoddan okunur.
ÜTS’de takip edilmeyen kalemler (örneğin hizmet bedeli) için ayrı bir “diğer” işareti kullanılır. Son tüketiciye kesilen e-Arşiv faturada karekod istenmez. SGK faturası da bu kuralın dışında kalır ve SGK türünde, karekodsuz kesilir.
SGK Faturası Adım Adım
01Dönemi Medula’da Kapatın
Ay boyunca teslimde kaydedilen reçeteler dönem sonunda Medula’da kapatılır. Kapatma sonrasında evrak numarası oluşur.
02Tutarları Karşılaştırın
Medula’daki dönem tutarını kendi kayıtlarınızla karşılaştırın. Fark varsa önce sebebini bulun; fatura kesildikten sonra düzeltmek daha zahmetlidir.
03SGK Türünde e-Fatura Kesin
Alıcı Sosyal Güvenlik Kurumu’dur. Faturaya dönem başlangıç ve bitiş tarihleri, Medula tesis kodu, mükellef adı ve evrak numarası girilir.
04Fatura Bilgisini Medula’ya Girin
Faturanın numarası ve tarihi Medula’ya girilir. Ödeme süreci bu adımdan sonra işler.
Tedarikçiye İade Faturası Nasıl Kesilir?
05Gelen Faturayı Bulun
İade edilecek ürünlerin geldiği alış faturasını açın. İade faturası bu faturanın numarasına ve tarihine atıf yapar.
06Kalemleri ve Adetleri Seçin
Faturadaki kalemlerin tamamı ya da bir kısmı iade edilebilir. Aynı kalemin iki kez iade edilmemesi için daha önce iade edilen adedi takip edin.
07İade Faturasını Gönderin
Fatura türü iade olarak seçilir ve entegratör üzerinden tedarikçiye gönderilir; tedarikçiye olan borç bu tutar kadar azalır.
08ÜTS’de Vermeyi Bildirin
Karekodlu ürün tedarikçiye geri gönderildiyse ÜTS’de tedarikçiye verme bildirimi yapılır. Fatura ile ÜTS bildirimi ayrı işlemlerdir; biri diğerini yerine getirmez.
Sık Yapılan Hatalar
- Fatura haddini geçen satışta fiş kesmek: had her yıl değişir; geçen yılın rakamıyla çalışmayın.
- SGK faturasını satış faturası türünde kesmek: SGK’ya giden faturanın türü SGK’dır.
- Kurumsal optik satışında karekodu unutmak: Ekim 2026’dan itibaren e-Faturada her adedin karekod bilgisi yazılır.
- İade faturasını atıfsız kesmek: iade faturası, iade edilen faturanın numarasını ve tarihini taşır.
Optic360 ile e-Fatura ve e-Arşiv
Optic360’ın optik ön muhasebe ve e-Fatura programı Mysoft, Uyumsoft, İzibiz, Kolaysoft, Digital Planet, eLogo ve Paraşüt entegratörleriyle çalışır. Satış ekranında belge durumu (fiş, fatura, sonra kesilecek ya da belgesiz) seçilir; tutar fatura haddini geçtiğinde ekran uyarır. Had programa gömülü değildir, yılı geldiğinde ayarlardan güncellenir.
SGK faturası dönemin reçetelerinden önerilir; gelen alış faturasından kalem ve adet seçilerek iade faturası kesilir. Optik ürün içeren e-Faturalarda, satışta seçilen adetlerin karekodları faturaya yazılır (ÜTS ve karekod).